Δύο συχνές καλοήθεις βλάβες

Ένα εξόγκωμα κάτω από το δέρμα μπορεί να προκαλέσει ανησυχία, ιδίως όταν εμφανίζεται για πρώτη φορά ή αυξάνεται σε μέγεθος. Δύο από τις συχνότερες αιτίες είναι το λίπωμα και η επιδερμοειδής κύστη, η οποία στην καθημερινή γλώσσα συχνά αποκαλείται σμηγματογόνος κύστη. Και οι δύο βλάβες είναι συνήθως καλοήθεις, έχουν όμως διαφορετική προέλευση και διαφορετική συμπεριφορά. Η σωστή διάγνωση βοηθά να αποφασιστεί αν αρκεί η παρακολούθηση ή αν χρειάζεται αφαίρεση.

Πώς είναι συνήθως ένα λίπωμα

Το λίπωμα αποτελεί συσσώρευση ώριμου λιπώδους ιστού. Συχνά είναι μαλακό, ελαστικό, ανώδυνο και μετακινείται ελαφρά κάτω από το δέρμα όταν το πιέζουμε. Μπορεί να εμφανιστεί στον κορμό, στον αυχένα, στους ώμους, στα χέρια ή στους μηρούς. Τα περισσότερα λιπώματα μεγαλώνουν αργά και δεν προκαλούν πρόβλημα. Ενόχληση μπορεί να εμφανιστεί όταν βρίσκονται κοντά σε νεύρο, όταν πιέζονται από τα ρούχα ή όταν αποκτούν μεγάλο μέγεθος. Ένα μόρφωμα που είναι πολύ σκληρό, καθηλωμένο, επώδυνο ή αυξάνεται γρήγορα χρειάζεται ιδιαίτερα προσεκτική αξιολόγηση.

Πώς διαφέρει η επιδερμοειδής κύστη

Η επιδερμοειδής κύστη σχηματίζεται όταν κύτταρα της επιδερμίδας εγκλωβίζονται βαθύτερα στο δέρμα και δημιουργούν έναν σάκο με κερατινώδες υλικό. Είναι συνήθως πιο σταθερή στην αφή από το λίπωμα και μπορεί να έχει ένα μικρό κεντρικό άνοιγμα. Εμφανίζεται συχνά στο πρόσωπο, στον αυχένα, στην πλάτη και στον κορμό. Όταν φλεγμαίνει, γίνεται κόκκινη, επώδυνη και διογκωμένη. Μπορεί επίσης να ανοίξει και να αποβάλει υλικό με χαρακτηριστική οσμή.

Πώς γίνεται η διάγνωση

Στις περισσότερες περιπτώσεις, η κλινική εξέταση αρκεί για να γίνει διάκριση μεταξύ των δύο βλαβών. Ο χειρουργός εξετάζει τη σύσταση, την κινητικότητα, τη σχέση με το δέρμα και την ταχύτητα ανάπτυξης. Αν η εικόνα δεν είναι χαρακτηριστική, μπορεί να ζητηθεί υπερηχογράφημα μαλακών μορίων. Μετά τη χειρουργική αφαίρεση, το παρασκεύασμα μπορεί να σταλεί για ιστολογική εξέταση, ιδιαίτερα όταν υπάρχουν άτυπα χαρακτηριστικά. Ο ασθενής δεν πρέπει να πιέζει ή να τρυπά μόνος του μια κύστη, επειδή μπορεί να προκληθεί φλεγμονή, τραυματισμός ή υποτροπή.

Πότε χρειάζεται αφαίρεση

Ένα μικρό, σταθερό και ασυμπτωματικό λίπωμα ή μια ήρεμη κύστη μπορεί να παρακολουθείται. Αφαίρεση συζητείται όταν η βλάβη μεγαλώνει, πονά, ενοχλεί λειτουργικά, φλεγμαίνει επανειλημμένα ή δημιουργεί αισθητικό πρόβλημα. Η επέμβαση γίνεται συχνά με τοπική αναισθησία. Στο λίπωμα αφαιρείται ολόκληρη η μάζα, ενώ στην κύστη είναι σημαντικό να αφαιρεθεί και το τοίχωμά της, ώστε να περιοριστεί η πιθανότητα υποτροπής. Όταν υπάρχει οξεία φλεγμονή ή απόστημα, μπορεί πρώτα να χρειαστεί παροχέτευση και η οριστική αφαίρεση να γίνει αργότερα. Κάθε νέο ή μεταβαλλόμενο μόρφωμα αξίζει να εξετάζεται, όχι επειδή είναι απαραίτητα επικίνδυνο, αλλά επειδή η ασφαλής διάγνωση δεν πρέπει να βασίζεται μόνο στην εξωτερική του εμφάνιση.